Uşaqlıq boynu xərçəngi (servikal xərçəng) hamiləlik zamanı körpənin böyüdüyü uşaqlığın aşağı hissəsidir. Uşaqlıq boynu xərçənginə HPV adlı virus səbəb olur. Virus cinsi əlaqə yolu ilə yayılır. Əksər qadın orqanizmi HPV infeksiyası ilə mübarizə apara bilir. Ancaq bəzən virus xərçəngə səbəb olur. Siqaret çəkirsinizsə, çoxlu uşaq sahibisinizsə, uzun müddət doğuşa nəzarət həbləri istifadə etmisinizsə və ya HİV infeksiyası varsa, riskiniz daha yüksəkdir.

Uşaqlıq boynu xərçəngi əvvəlcə heç bir əlamət göstərməyə bilər. Daha sonra pelvik ağrı və ya vajinadan qanaxma ola bilər. Uşaqlıq boynundakı normal hüceyrələrin xərçəng hüceyrələrinə çevrilməsi adətən bir neçə il çəkir. Ginekoloqunuz serviksdəki hüceyrələri araşdırmaq üçün pap-smear testi keçirərək anormal hüceyrələr tapa bilər. Siz həmçinin HPV testindən də keçə bilərsiniz. Nəticələriniz anormaldırsa, biopsiya və ya digər testlərə ehtiyacınız ola bilər. Müntəzəm müayinələrlə istənilən problemi xərçəngə çevrilməmiş aşkar edib müalicə edə bilərsiniz.
Müalicə cərrahiyyə, radiasiya terapiyası, kemoterapi və ya bunların kombinasiyasını əhatə edə bilər. Müalicə üsulunun seçimi şişin ölçüsündən, xərçəngin yayılıb-yayılmamasından və bir gün hamilə qalmaq istəməyinizdən asılıdır.

Peyvəndlər HPV-nin bir neçə növündən, o cümlədən xərçəngə səbəb olanlardan qoruya bilər.

Servikal Xərçəng Skrininq Testləri

Uşaqlıq boynu xərçənginin qarşısını almaq üçün edə biləcəyiniz ən vacib şey 21 yaşından etibarən müntəzəm olaraq skrininq testlərindən keçməkdir.
• İki skrininq testi uşaqlıq boynu xərçənginin qarşısının alınmasına və ya erkən aşkarlanmasına kömək edə bilər.
• Pap testi və ya pap-smear uşaqlıq boynunda düzgün müalicə edilmədikdə uşaqlıq boynu xərçənginə çevrilə biləcək hüceyrə dəyişikliklərinə baxır.
HPV testi bu hüceyrə dəyişikliklərinə səbəb ola biləcək virusu (insan papillomavirusu) axtarır.

Uşaqlıq Boynu Xərçəngi Peyvəndi (HPV)

HPV peyvəndi ən çox uşaqlıq boynu, vajina və vulva xərçənginə səbəb olan HPV növlərindən qoruyur.
• HPV peyvəndi 11-12 yaş arası uşaqlar üçün tövsiyə olunur, lakin 9 yaşından etibarən də vurula bilər.
• HPV peyvəndi hələ peyvənd olunmayıbsa, 26 yaşa qədər hər kəsə tövsiyə olunur. HPV peyvəndi 26 yaşdan yuxarı hər kəsə tövsiyə edilmir.
• Bununla belə, hələ peyvənd olunmamış 27-45 yaşlı bəzi yetkinlər yeni HPV infeksiyaları riski və peyvəndin mümkün faydaları barədə həkimləri ilə danışdıqdan sonra HPV peyvəndi olmağa qərar verə bilərlər. Bu yaş aralığında HPV peyvəndi daha az fayda verir, çünki daha çox insan HPV-yə məruz qalır.

Əgər peyvənd 15 yaşından əvvəl başlanmışsa, 6-12 ay ara ilə verilən iki dozalı cədvəl tövsiyə olunur. 15 yaşından sonra seriyaya başlayan şəxslərə peyvənd üç dozada verilir.
HPV peyvəndi yeni HPV infeksiyalarının qarşısını alır, lakin mövcud infeksiyaları və ya xəstəlikləri müalicə etmir. Buna görə də, HPV peyvəndi HPV-yə məruz qalmadan əvvəl verildikdə ən yaxşı nəticə verir. HPV peyvəndi almış olsanız belə, uşaqlıq boynu xərçəngi üçün mütəmadi olaraq yoxlanılmalıdır.

Uşaqlıq boynu xərçənginin qarşısını almaq üçün digər addımlar

Bunlar həmçinin uşaqlıq boynu xərçəngi riskinizi azaltmağa kömək edə bilər.
• Siqaret çəkməyin.
• Cinsi əlaqə zamanı prezervativdən istifadə edin.
• Cinsi partnyorların sayını məhdudlaşdırın.
HPV infeksiyası həm kişi, həm də qadın cinsiyyət orqanlarında, lateks prezervativlərlə qorunan yerlərdə, eləcə də qorunmayan yerlərdə baş verə bilər. Prezervativlərin HPV infeksiyasının qarşısının alınmasında təsiri bilinməsə də, prezervativdən istifadə uşaqlıq boynu xərçənginin daha aşağı nisbəti ilə əlaqələndirilmişdir.